అర్థర్ మోర్గన్ చివరి పుట

చాలా ఆటలలో మన దగ్గర ఒక పుస్తకం ఉంటుంది. దాన్ని తెరిస్తే చేయవలసిన పనుల జాబితా కనిపిస్తుంది. ఎక్కడికి వెళ్ళాలి, ఎవరిని కలవాలి, ఎన్ని మిగిలాయి.

రెడ్ డెడ్ రిడెంప్షన్ 2లో కూడా ఒక పుస్తకం ఉంది. దాన్ని తెరిస్తే ఒక మనిషి చేతిరాత కనిపిస్తుంది.

అర్థర్ మోర్గన్ డైరీ రాసుకుంటాడు. మనం ఆడనప్పుడు కూడా అతను రాస్తూనే ఉంటాడు. ఒక ఊరు దాటాక, ఒక మనిషిని పాతిపెట్టాక, ఒక పొద్దుపొడుపు చూశాక, ఆ పుట మీద ఒక బొమ్మ, రెండు వాక్యాలు. ఆ వాక్యాలలో మనం చేసిన పని ఉంటుంది, కానీ మనం ఆలోచించని మాటలో ఉంటుంది. అది ఆట పురోగతిని నమోదు చేసే పట్టిక కాదు. మనం ఆడిస్తున్న మనిషి, మనం చేయించిన పనుల గురించి ఏమనుకుంటున్నాడో చెప్పే పత్రం.

ఆ ఒక్క వస్తువులో ఈ ఆట మొత్తం ఉంది.

మన కోసం నటించని ప్రపంచం

ఓపెన్ వరల్డ్ ఆటల గురించి మొదట చెప్పే మాట పరిమాణం. ఎన్ని చదరపు కిలోమీటర్లు, ఎన్ని ఊళ్ళు, ఎన్ని పనులు. ఆ కొలత తప్పు కొలత.

పెద్ద మ్యాప్ చేయడం ఇప్పుడు కష్టం కాదు. కష్టమైనది, ఆ మ్యాప్ మనం చూడనప్పుడు కూడా ఉన్నట్టు అనిపించేలా చేయడం.

చాలా ఆటలలో ప్రపంచం ఒక వేదిక. మనం వచ్చేదాకా ఏమీ జరగదు. మనం వెళ్ళగానే దీపాలు వెలుగుతాయి, పాత్రలు తమ వాక్యాలు చెబుతాయి, మనం వెనక్కి తిరగగానే అవి ఆగిపోతాయి. అందుకే ఆ ప్రపంచాలలో మనం ఎప్పుడూ కేంద్రంగా ఉంటాం, ఆ కేంద్రత్వమే వాటిని బోలుగా చేస్తుంది.

ఈ ఆటలో ఆ లెక్క తిరగబడింది.

ఒక ఊరిలో ఒక మనిషి ఉదయం దుకాణం తెరుస్తాడు, మధ్యాహ్నం భోజనానికి వెళ్తాడు, రాత్రి తలుపు మూసి ఇంటికి వెళ్తాడు, మనం అక్కడ ఉన్నా లేకపోయినా. ఒక దొంగతనం జరిగితే ఆ ఊరు దాన్ని గుర్తుపెట్టుకుంటుంది. ముఖం కప్పుకోకపోతే పోస్టర్ మీద మన బొమ్మ వస్తుంది. వారాల తరువాత అదే ఊరికి వెళ్తే ఎవరో ఒకరు గుర్తుపడతారు.

గుర్రం మీద నుంచి బురదలో పడితే బట్టలు మురికవుతాయి. మురికిగా ఊళ్ళోకి వెళ్తే మనుషులు మాట్లాడే తీరు మారుతుంది. మంచులో ఎక్కువసేపు ఉంటే వణుకు మొదలవుతుంది. కోటు వేసుకోవాలి. తినాలి. గుర్రాన్ని తుడవాలి, లేకపోతే అది మనతో ఉన్న సంబంధాన్ని కోల్పోతుంది.

ఇవన్నీ విడిగా చూస్తే చిన్న విషయాలు. కొందరు వీటిని అనవసరమైన శ్రమ అంటారు.

కానీ ఇక్కడ ఒక సూత్రం ఉంది, దాన్ని అర్థం చేసుకోకపోతే ఈ ఆట అర్థం కాదు.

ఈ వివరాలన్నీ ప్రపంచాన్ని అందంగా చేయడానికి కాదు. మన చర్యలకు బరువు ఇవ్వడానికి.

ఒక చోటుకు వెళ్ళడానికి నిజంగా సమయం పడితేనే, ఆ ప్రయాణం ఒక నిర్ణయం అవుతుంది. తుపాకీ తీయడానికి ఒక క్షణం పడితేనే, తీయడం ఒక ఎంపిక అవుతుంది. చంపడం సులభమైతే చావు చౌక అవుతుంది. ఈ ఆట ప్రతి పనినీ కొంచెం భారంగా చేసింది, ఎందుకంటే ఇది భారం గురించిన కథ.

ఆలస్యంగా వచ్చిన మనిషి

అర్థర్ మోర్గన్‌ను మనం కలిసేటప్పటికి అతను ఒక దోపిడీ ముఠాలో పాతికేళ్ళు గడిపేశాడు.

ఇక్కడ ఆట ఒక ధైర్యమైన పని చేసింది. అతన్ని అమాయకుడిగా చూపించలేదు.

అర్థర్ మంచివాడు కాదు. అతను మనుషులను కొట్టేవాడు. అప్పులు వసూలు చేసేవాడు. బెదిరించేవాడు. ఎవరో అబ్బాయిని దొంగతనానికి తీసుకెళ్ళి ముసలివాడిని కొట్టేవాడు. ఇవన్నీ ఫ్లాష్‌బ్యాక్‌లో కాదు, మనమే చేయిస్తాం. ఆట మనల్ని ఆ పనులలో భాగస్వాములను చేస్తుంది, తరువాతే ఆ పనుల ఖరీదు చూపిస్తుంది.

తరువాత అతనికి క్షయ వస్తుంది.

ఆ ఒక్క మలుపు మీద ఈ మొత్తం కథ నిలబడి ఉంది. దాన్ని సరిగ్గా చూడాలి.

చాలా కథలలో మరణం దగ్గరపడటం ఒక మనిషిని విడుదల చేస్తుంది. ఎలాగూ చనిపోతున్నాడు కాబట్టి ఇక పరిణామాలు వర్తించవు, కాబట్టి లోపల ఉన్నది బయటికి వస్తుంది. వాల్టర్ వైట్ కథ అది.

అర్థర్ మోర్గన్‌కు సరిగ్గా వ్యతిరేకం జరుగుతుంది.

క్షయ అతనికి పరిణామాలను తిరిగి ఇచ్చింది.

పాతికేళ్ళు అతను ఒక సాకుతో బతికాడు. డచ్ చెప్పింది చేస్తున్నాను, ఇదంతా ఒక ప్రణాళికలో భాగం, ఇంకొక్క దోపిడీ అయ్యాక అందరం స్వేచ్ఛగా బతుకుతాం. రేపు ఉంది కాబట్టి ఈ రోజు లెక్క తేల్చుకోనవసరం లేదు. వైద్యుడు ఆ రేపును తీసేసిన క్షణం నుంచి, మిగిలిన ప్రతి రోజూ ఒక లెక్క అవుతుంది.

అందుకే ఇది మంచివాడు కావడం గురించిన కథ కాదు.

అర్థర్ మారడు. అతను తనలో ఎప్పుడూ ఉన్నదాన్ని ఎట్టకేలకు గమనిస్తాడు. ఆ కరుణ మొదటి నుంచీ ఉంది, ఇతరులకు కనిపించేది. అతను రాసుకునే డైరీ, గీసుకునే బొమ్మలు, జంతువుల మీద చూపే శ్రద్ధ, ఇవి క్షయ వచ్చాక మొదలుకావు. ముఠా అతన్ని పనిముట్టుగా వాడుకుంది, అతను ఆ పాత్రను నమ్మేశాడు.

గడువు చేసిన పని ఒక్కటే. ఇక ఆ పాత్రలో ఇమడలేకపోవడం.

డచ్: నెమ్మదిగా విడిపోయిన నమ్మకం

ఈ కథలో అసలు విషాదం అర్థర్ చావు కాదు. అతను ఎవరిని నమ్మాడో వాళ్ళు ఎప్పటికీ అలాంటివాళ్ళే అని అతనికి బోధపడటం.

డచ్ వాన్ డెర్ లిండ్ ఒక తండ్రి లాంటివాడు. ఇరవై ఏళ్ళ క్రితం ఒక పిల్లవాడిని ఎత్తుకుని పెంచినవాడు. మాట్లాడితే మనుషులు వింటారు. అతని దగ్గర ఒక తత్వం ఉంది. మనం దొంగలం కాదు, ఈ వ్యవస్థే దొంగ, మనం స్వేచ్ఛ కోసం పోరాడుతున్నాం అని.

ఆ మాటలు అబద్ధాలా అంటే, పూర్తిగా కాదు. అదే వాటి బలం.

ఆట డచ్‌ను ఒక్క సీన్‌లో విలన్‌గా మార్చదు. చాలా జాగ్రత్తగా, పరిస్థితి పాడయ్యేకొద్దీ, అతని తత్వం ఎప్పుడూ తత్వం కాదని, అది తనను తాను కేంద్రంగా ఉంచుకోవడానికి కట్టుకున్న భాష అని బయటపడనిస్తుంది. ప్రణాళికలు విఫలమవుతాయి. అతను కొత్త ప్రణాళిక చెబుతాడు. అది కూడా విఫలమవుతుంది. అతను నమ్మకద్రోహుల గురించి మాట్లాడటం మొదలుపెడతాడు. ప్రశ్నించేవాళ్ళను దూరం పెడతాడు. ప్రశ్నించని వాళ్ళను దగ్గరకు తీసుకుంటాడు.

ఒక దశలో అతను ఒక వృద్ధురాలిని చంపుతాడు. అవసరం లేకుండా. తరువాత దాన్ని ఒక్క మాటతో సమర్థించుకుంటాడు.

అర్థర్ ముఖం మీద ఆ క్షణంలో కనిపించేది భయం కాదు. ఒక పాత అంధత్వం తొలగిపోవడం.

ఇక్కడ కూడా అదే సూత్రం పని చేస్తుంది. డచ్ దిగజారడు. ఒత్తిడి అతనిలో ఎప్పటినుంచో ఉన్నదాన్ని బయటికి తెస్తుంది. ఆ ముఠాకు అతను చెప్పిన కథను ఇక ఎవరూ నమ్మనప్పుడు, మిగిలేది అహం మాత్రమే.

అందుకే ఎపిలాగ్‌లో వచ్చే ఒక చిన్న క్షణం అంత గట్టిగా తగులుతుంది. ఏళ్ళ తరువాత, ఒక కొండ మీద, డచ్ ఒక్క నిమిషం సరైనది చేసి, ఏమీ మాట్లాడకుండా వెళ్ళిపోతాడు. క్షమాపణ లేదు, వివరణ లేదు. అతను ఎప్పటికీ చెప్పలేడు. ఆట కూడా అతని తరఫున చెప్పదు.

గౌరవం అనే కొలత

ఈ ఆటలో ఒక కొలత ఉంది. దాన్ని ఆనర్ అంటారు. మంచి పనులు చేస్తే పైకి, చెడ్డ పనులు చేస్తే కిందికి.

ఇలాంటి వ్యవస్థ చాలా ఆటలలో ఉంది, చాలా చోట్ల అది ఒక దుకాణం లాంటిది. మంచి పనులు చేసి పాయింట్లు సంపాదించి, వాటితో మంచి ముగింపు కొనుక్కోవడం.

ఇక్కడ అది వేరేలా పని చేస్తుంది, ఆ తేడా ముఖ్యం.

అర్థర్ ఎలా చనిపోతాడో ఆ కొలత నిర్ణయిస్తుంది. కానీ చనిపోతాడా లేదా అనేది కాదు. అది మారదు. ఏ దారిలో ఆడినా అతను చనిపోతాడు.

అంటే ఆ కొలత ఒక బహుమతి కాదు. అది ఒక వాక్యం. మనం ఆడించిన ఈ మనిషి, తనకు మిగిలిన కొద్ది కాలంలో ఎలాంటివాడిగా ఉన్నాడు అని. ఆట ఆ వాక్యాన్ని మనకు తిరిగి చదివి వినిపిస్తుంది, తరువాత అదే ముగింపును ఇస్తుంది.

ఇది కథల మీద ఒక లోతైన నమ్మకం. ఫలితం మారనప్పుడు కూడా ప్రవర్తనకు అర్థం ఉంటుంది.

చుట్టూ ఉన్నవాళ్ళు

ఈ ఆట బలం అర్థర్ ఒక్కడే కాదు. అతని చుట్టూ ఉన్న మనుషులు ఎవరూ ఒక పనికి మాత్రమే పరిమితం కాకపోవడం.

సేడీ ఆడ్లర్. మొదటిసారి మనం ఆమెను ఒక మంచు ఇంట్లో, భర్తను కోల్పోయి, మాట్లాడలేని స్థితిలో చూస్తాం. ఆమె మళ్ళీ మాట్లాడటం మొదలుపెట్టాక, ఆ దుఃఖం కోపంగా మారి, ఈ కథలో అత్యంత భయంకరమైన మనిషిగా నిలబడుతుంది. ఆమెను ఆట ఒక్కసారి కూడా బాధితురాలిగా మిగలనివ్వదు, ఒక్కసారి కూడా ఆమె కోపాన్ని ముద్దుగా చూపించదు.

చార్ల్స్ స్మిత్. తక్కువ మాట్లాడేవాడు, ఎక్కువ చేసేవాడు. ఈ ముఠాలో నైతిక దిక్సూచి ఒక్కసారి కూడా చలించని మనిషి అతను. అతను గొంతు పెంచడు, ఉపన్యాసాలు ఇవ్వడు, కేవలం సరైన పని చేసి మిగిలినవాళ్ళను ఇబ్బంది పెడతాడు.

జాన్ మార్‌స్టన్. ఇక్కడ ఒక చక్కని ఎత్తు ఉంది. మొదటి ఆట ఆడినవాళ్ళకు జాన్ ఎవరో తెలుసు, అతనికి తరువాత ఏమవుతుందో తెలుసు. అందుకే అర్థర్ అతని కోసం చేసే ప్రతి పనీ ఒక పెట్టుబడిలా అనిపిస్తుంది. ఒక మనిషి తనకు లేని భవిష్యత్తును ఇంకొకరికి కొనిపెడుతున్నాడు.

మైకా బెల్. చాలామందికి ఇతను అతి సరళమైన విలన్‌గా అనిపిస్తాడు. కానీ ఆ సరళత్వమే పని. మైకా కుట్రదారు కాదు, అతను ఒక అద్దం. డచ్ తనలోని అత్యంత చెడ్డ ప్రవృత్తికి సమర్థన కావాలనుకున్నప్పుడల్లా, మైకా అక్కడే ఉంటాడు, తలూపడానికి. ముఠాను మైకా విడగొట్టలేదు. డచ్ అతన్ని ఎన్నుకున్నాడు, అదే విడగొట్టింది.

తరువాత రెయిన్స్ ఫాల్ ఉన్నాడు. ఒక తెగ పెద్ద, తన మనుషులను కాపాడటానికి తలవంచి, బతిమాలి, రాజీపడి, చివరికి ఏమీ మిగలనప్పుడు కూడా యుద్ధాన్ని కాదని చెప్పేవాడు. ఈ ఆటలో అత్యంత రాజకీయమైన భాగం ఆయనది, అక్కడ ఇది తుపాకుల కథ కాదు, భూమి లాక్కునే వ్యవస్థ కథ అని స్పష్టమవుతుంది.

చివరి ప్రయాణం

ఈ ఆట ఇచ్చే అత్యుత్తమ దృశ్యాలు కాల్పులు కాదు.

ఒక మనిషి మంచుకొండల మధ్య ఒక కుటుంబాన్ని దాటించి ఇస్తాడు. ఒక వృద్ధురాలికి కూర్చునే చోటు వెతికిపెడతాడు. ఒక కుర్రాడికి తండ్రిలా మాట్లాడతాడు. ఒక సన్యాసినిని రైలు స్టేషన్‌లో కలిసినప్పుడు, తనకు తాను క్షమించుకోలేని మనిషిగా నిలబడతాడు, ఆమె అతనితో దయ చూపమని కాదు, కృతజ్ఞత చూపమని చెబుతుంది.

ఆ సన్నివేశం తరువాత అతను ఏమీ మాట్లాడడు. కేవలం ఒక వ్యక్తికి సాయం చేస్తాడు, ఏమీ అడగకుండా.

చివరి భాగంలో అతనికి ఇక ఏమీ మిగలదు. ముఠా విడిపోయింది, డచ్ దూరమయ్యాడు, శరీరం చేయి ఇవ్వడం లేదు. ఆ స్థితిలో అతను చేసే ఒకే ఒక్క పని, జాన్‌ను, ఆబిగేల్‌ను, ఆ పిల్లవాడిని బయటికి పంపడం.

అతను గెలవడు. ఒక్కసారి కూడా గెలవడు.

కొండ మీద చివరి సీన్. తుపాకి కూడా ఎత్తలేని స్థితి. ఎదురుగా మైకా. ఆట మనకు చివరి ఎంపిక ఇస్తుంది, అది కూడా చాలా చిన్నది. పోరాడాలా, లేక వెళ్ళిపోతున్న జాన్ వైపు చూస్తూ ఉండాలా.

ఏది ఎన్నుకున్నా అర్థర్ అక్కడే ఉండిపోతాడు. కెమెరా అతని పక్కన నేల మీద ఆగిపోతుంది. ఎదురుగా సూర్యుడు పైకి వస్తాడు.

ఏ సంగీతమూ మనకు ఏమనుకోవాలో చెప్పదు. ఆ దృశ్యం అలాగే ఉంటుంది, ఒక మనిషి ఊపిరి ఆగిపోయేదాకా.

ఎపిలాగ్: రెండో సగం ఎందుకు ఉంది

కథ అక్కడితో ఆగవచ్చు. ఆగదు.

ఆ తరువాత ఒక పెద్ద భాగం వస్తుంది. అందులో మనం జాన్ మార్‌స్టన్‌గా ఆడతాం. ఏం చేస్తాం? కంచె వేస్తాం. ఇల్లు కడతాం. పశువులను తోలుకొస్తాం. అప్పు తీరుస్తాం. పెళ్ళి చేసుకుంటాం.

ఒక ఆట తన చివరి గంటలను ఇంటి పనులకు కేటాయించడం వింత నిర్ణయం. కానీ అది ఈ ఆట మొత్తానికి కీలకం.

ఎందుకంటే అర్థర్ చనిపోయింది దీని కోసమే. దోపిడీల కోసం కాదు, రైళ్ళ కోసం కాదు, తప్పించుకోవడాల కోసం కాదు. ఒక కుటుంబం ఒక చోట నిలబడి, పొద్దుటే లేచి, పని చేసుకుని, రాత్రికి కలిసి కూర్చునే సాధారణమైన జీవితం కోసం.

ఆ కంచె స్తంభాలను మనతో నాటించడం ద్వారా ఆట ఒక మాట చెబుతుంది. ఇదే బహుమతి. ఇదే ఆ మనిషి కొన్నది.

తరువాత మొదటి ఆట ఆడినవాళ్ళకు ఒక చేదు తెలుసు. ఈ శాంతి కూడా ఎక్కువ కాలం నిలవదు.

మిగతా ప్రపంచాలలో లేనిది

ఇప్పుడు అసలు ప్రశ్నకు రావచ్చు. వివరాలలో ఇది ఎందుకు మిగతా వాటికంటే ముందు నిలుస్తుంది?

గుర్రం చర్మం మీద కండరాలు కదలడం, మంచులో పాదముద్రలు మిగలడం, జంతువు శవాన్ని మోసుకెళ్తే గుర్రం ఇబ్బంది పడటం, ఇవన్నీ చెప్పుకోవడానికి బాగుంటాయి. కానీ అవి కారణం కాదు.

ఆ వివరాలన్నీ ఒకే దిశలో పని చేయడమే కారణం.

ఒక పెద్ద ఆటలో వందల మంది పని చేస్తారు. వాళ్ళలో ప్రతి ఒక్కరూ ఒక సన్నివేశాన్ని కొంచెం గొప్పగా చేయాలనుకుంటారు. చాలా ఆటలలో ఆ ప్రయత్నాలు వేరు వేరు దిక్కులకు లాగుతాయి. ఒక చోట బరువైన కథ, పక్కనే తేలికైన ఆట, ఒక చోట మనిషి బాధపడతాడు, పక్క మిషన్‌లో అదే మనిషి యాభై మందిని కాల్చి పాట పాడతాడు.

ఈ ఆటలో ప్రతి వ్యవస్థా ఒకే భావనకు సేవ చేస్తుంది. అంతా ముగిసిపోతోంది అనే భావనకు.

కథ కాలంలో పంతొమ్మిదో శతాబ్దం చివర. బహిరంగ మైదానాలు కంచెలవుతున్నాయి. చట్టం వస్తోంది. రైలు వస్తోంది. నగరాలలో విద్యుత్ దీపాలు, మోటార్ కారు, ఆధునిక పోలీసు వ్యవస్థ. ఈ ముఠా చేసే పని ఇంకొక్క సంవత్సరంలో అసాధ్యం అవుతుంది, వాళ్ళలో కొందరికి అది తెలుసు, డచ్ ఒక్కడికే తెలియదని నటిస్తాడు.

ఆట నెమ్మదిగా ఉండటం లోపం కాదు, అదే వాదన. ఈ ప్రపంచం మనం ఇష్టపడేంత నెమ్మదిగా ఉంది, ఆ నెమ్మదితనమే చనిపోతున్నది.

ఒక్క వాక్యంలో చెప్పాలంటే, చాలా ఓపెన్ వరల్డ్ ఆటలు మనకు స్వేచ్ఛను ఇచ్చే ప్రపంచాన్ని నిర్మిస్తాయి. ఇది మనం కోల్పోతున్న ఒక ప్రపంచాన్ని నిర్మించి, దాన్ని కోల్పోతున్నప్పుడు చూడనిస్తుంది.

చివరి పుట

ఆట చివరిలో ఒక చిన్న క్షణం ఉంది. చాలామంది దాటేస్తారు.

అర్థర్ డైరీ జాన్ చేతికి వస్తుంది. అందులో బొమ్మలు ఉంటాయి, పేర్లు ఉంటాయి, తనను తాను తిట్టుకున్న వాక్యాలు ఉంటాయి, చివర్లో ఇక దేని గురించీ ఫిర్యాదు లేని కొన్ని పంక్తులు ఉంటాయి.

ఆ పుస్తకం అతను వేరే ఎవరికోసమో రాసినది కాదు. చదవబడుతుందని అనుకోకుండా రాసినది. అందుకే అది నిజం.

ఈ ఆట గురించి నాకు మిగిలేది కూడా అదే. ఒక దోపిడీ ముఠా కథ కాదు, పెద్ద మ్యాప్ కాదు.

ఒక మనిషికి తాను ఎలా చనిపోతాడో ఎన్నుకునే వెసులుబాటు దక్కదు. తనకు మిగిలిన కొద్ది రోజులలో ఎలాంటివాడిగా ఉండాలో మాత్రం ఎన్నుకోగలడు. అర్థర్ మోర్గన్‌కు ఆ ఎంపిక చాలా ఆలస్యంగా వచ్చింది, అతను దాన్ని పూర్తిగా వాడుకున్నాడు.

అందుకే ఆ కొండ మీద సూర్యుడు పైకి వచ్చినప్పుడు, అది ఒక ఓటమిలా అనిపించదు.