నువ్వు మంగళవారం మీటింగ్ గురించి కంగారు పడుతున్నావ్
ఇప్పుడు, ఈ క్షణంలో, నీ తలపైన సుమారు నాలుగు వందల కిలోమీటర్ల ఎత్తులో, కొందరు వ్యోమగాములు ఒక లోహపు గొట్టంలో తేలుతూ రోజుకు పదహారు సూర్యోదయాలు చూస్తున్నారు. కింద పడని నీళ్ళతో పళ్ళు తోముకుంటున్నారు. గోడకు కట్టుకుని నిద్రపోతున్నారు.
నువ్వు మాత్రం మంగళవారం మీటింగ్ గురించి కంగారు పడుతున్నావ్.
తక్కువ చేసి మాట్లాడటానికి కాదు. మీటింగ్ ముఖ్యమే. డెడ్లైన్ ముఖ్యమే. నిన్న జరిగిన గొడవ కూడా ముఖ్యమే. కాసేపు కెమెరాను వెనక్కి లాగుదాం అంటున్నాను. చాలా చాలా వెనక్కి.
ముందు బేసిక్స్
భూమి ఒక రాయి. చాలా మంచి రాయి, సముద్రాలు, చెట్లు, కాఫీ, సంగీతం కనిపెట్టిన మనుషులు ఉన్నారు, అయినా రాయే. వెడల్పు సుమారు 12,700 కిలోమీటర్లు. మనందరినీ బతికిస్తున్న సూర్యుడిలో ఇలాంటి భూములు పదమూడు లక్షలు పడతాయి.
సూర్యుడు కూడా ప్రత్యేకమేమీ కాదు. కొన్ని నక్షత్రాలు ఎంత పెద్దవంటే, వాటిని సూర్యుడి స్థానంలో పెడితే బుధుడు, శుక్రుడు, భూమి, కుజుడు మింగేసి గురుడి దాకా విస్తరిస్తాయి. మన సూర్యుడు తన గెలాక్సీలోని ఒక మామూలు మూలలో ఉన్న చిన్న, నిశ్శబ్దమైన, సాధారణ నక్షత్రం.
మన వీధి
మన సౌరకుటుంబం సూర్యుడి నుంచి సుమారు వంద ఖగోళ యూనిట్ల దాకా విస్తరించి ఉంది. ఒక ఖగోళ యూనిట్ అంటే భూమికి సూర్యుడికి మధ్య దూరం, సుమారు పదిహేను కోట్ల కిలోమీటర్లు. 1977లో బయలుదేరిన వాయేజర్ 1, అప్పటినుంచి సెకనుకు 17 కిలోమీటర్ల వేగంతో ఎగురుతూనే ఉంది. ఇప్పుడిప్పుడే సౌరకుటుంబం దాటుతోంది. యాభై ఏళ్ళ ప్రయాణం తరువాత కూడా మనం ఇంకా వాకిలి దాటలేదు.
1990లో, వాయేజర్ 1 బయటకు వెళ్తుండగా, కార్ల్ సేగన్ నాసాను ఒప్పించి దాని కెమెరాను ఒక్కసారి వెనక్కి తిప్పించాడు. ఆరు వందల కోట్ల కిలోమీటర్ల దూరం నుంచి భూమి ఒకే ఒక్క పిక్సెల్గా కనిపించింది. చెల్లాచెదురైన సూర్యకాంతి ధారలో ఒక లేత నీలి చుక్క. ఆ ఫోటో గురించి సేగన్ రాసిన ఒక్క వాక్యం నన్ను వదల్లేదు: అదే ఇక్కడ. అదే ఇల్లు. అదే మనం.
గెలాక్సీ
మన సౌరకుటుంబం ఉన్న పాలపుంత గెలాక్సీ వెడల్పు సుమారు లక్ష కాంతి సంవత్సరాలు. కాంతి సంవత్సరం అంటే కాంతి ఒక ఏడాదిలో ప్రయాణించే దూరం. కాంతి వేగం సెకనుకు మూడు లక్షల కిలోమీటర్లు, ఒక్క సెకనులో భూమి చుట్టూ ఏడున్నర సార్లు తిరిగేంత. ఆ వేగంతో వెళ్ళినా మన గెలాక్సీని దాటడానికి లక్ష సంవత్సరాలు పడుతుంది.
మనం గెలాక్సీ కేంద్రం నుంచి సుమారు 26,000 కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో, ఒక నిశ్శబ్దమైన శివారులో ఉన్నాం. ఆ కేంద్రం చుట్టూ ఒక్క ప్రదక్షిణకు 22.5 కోట్ల సంవత్సరాలు. మనం ఇప్పుడున్న ఈ చోటే గత ప్రదక్షిణలో ఉన్నప్పుడు, భూమి మీద డైనోసార్లు అప్పుడే మొదలవుతున్నాయి.
పాలపుంత ఆవల
పాలపుంతలో పది వేల కోట్ల నుంచి నలభై వేల కోట్ల నక్షత్రాలు ఉన్నాయి. మనం చూడగలిగే విశ్వంలో సుమారు రెండు లక్షల కోట్ల గెలాక్సీలు. ఒక్కో దానిలో వేల కోట్ల నక్షత్రాలు.
1995లో ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు హబుల్ టెలిస్కోప్ను ఆకాశంలో పూర్తిగా ఖాళీగా కనిపించే ఒక చీకటి మచ్చవైపు తిప్పి, పది రోజులు షట్టర్ తెరిచి ఉంచారు. తిరిగొచ్చిన ఫోటోలో దాదాపు పదివేల గెలాక్సీలు. నక్షత్రాలు కాదు, గెలాక్సీలు. ఒక్కోదానిలో వేల కోట్ల సూర్యుళ్ళు. అదీ చేయి చాచి పట్టుకున్న ఇసుక రేణువంత ఆకాశం నుంచి.
ఒక దశ దాటాక ఈ సంఖ్యలకు అర్థం లేకుండా పోతుంది. మన మెదడు ఈ స్కేలు కోసం తయారవ్వలేదు. రెండు లక్షల కోట్ల గెలాక్సీలు, ఒక్కోదానిలో వేల కోట్ల నక్షత్రాలు, చాలా వాటికి గ్రహాలు. ఆ మొత్తానికి మన దగ్గర అసలు పదమే లేదు.
నన్ను పట్టుకునే విషయం
ఈ రాత్రి నువ్వు కంటితో చూడగలిగే కొన్ని నక్షత్రాలు ఇప్పటికే చనిపోయాయి. వేల ఏళ్ళ క్రితమే ఆరిపోయాయి. నువ్వు చూస్తున్నవి వాటి నీడలను. నగరాలు పుట్టక ముందు బయలుదేరిన కాంతి, సరిగ్గా ఇప్పుడు, నువ్వు బయట నిలబడి ఉండగా, నీ కంట్లోకి వచ్చి వాలుతోంది.
మన పక్కింటి పెద్ద గెలాక్సీ ఆండ్రోమెడా కాంతి బయలుదేరినప్పుడు భూమి మీద మనుషులే లేరు. నగరాలు లేవు, వ్యవసాయం లేదు, భాష లేదు. మన పూర్వీకులు అప్పుడే నిప్పును అర్థం చేసుకుంటున్నారు. ఇరవై ఐదు లక్షల సంవత్సరాల ఆ ప్రయాణం, ఒక తేట రాత్రి, నీ కంట్లో ముగుస్తుంది. రాత్రి ఆకాశం వైపు చూసిన ప్రతిసారీ నువ్వు గతంలోకి చూస్తున్నావు.
మరి నీ మంగళవారానికి దీని అర్థం?
మనం చిన్నవాళ్ళం కాబట్టి దేనికీ అర్థం లేదు అనుకోవడం సులభం. అది బద్ధకపు ముగింపు. విశ్వానికి నీ మంగళవారం మీటింగ్ పట్టదు, నిజమే. కానీ దానికి మిగతా ఏదీ పట్టదు. గెలాక్సీలు ఢీకొంటున్నా, నక్షత్రాలు పేలుతున్నా, విశ్వం స్థాయిలో వేటికీ అర్థం లేదు.
ఆశ్చర్యమూ, పట్టుకోదగినదీ ఇది: ఈ చిన్న రాయి మీద, రెండు లక్షల కోట్ల గెలాక్సీల్లో ఒక మామూలు మూలలో, కొంత పదార్థం తనను తానే ప్రశ్నించుకునే రూపంలోకి అమరింది. మనం టెలిస్కోపులు కట్టాం. లెక్కలు తేల్చాం. ఏమీ లేదనుకున్న ఖాళీ ఆకాశం వైపు పది రోజులు కెమెరా పెట్టి చూశాం.
నీ శరీరంలోని అణువులు భూమి పుట్టక ముందే చనిపోయిన నక్షత్రాల కొలిమిలో తయారయ్యాయి. నీ రక్తంలోని ఇనుము ఒక సూపర్నోవాలో పుట్టింది. నువ్వు అక్షరాలా నక్షత్ర ధూళివి. ప్రెజెంటేషన్ల గురించి కంగారు పడటం నేర్చుకున్న నక్షత్ర ధూళివి.
ఆ సంగతి వెంట తీసుకుని మీటింగ్కు వెళ్ళు.